07

Dit artikel hoort bij: Landmacht 03

Logistiek met nieuwste techniek

Tekst RITM Arthur van Beveren
Foto Jarno Kraayvanger

Militaire Scania XT onder de loep

‘De automaat rijdt soepel en het stuurt een stuk makkelijker’

De DAF 4-tonner zit op het eind van zijn werkende leven. Zijn vervanger is de Scania XT. De burgermaatschappij moet nog even wachten tot ze deze truck op de Nederlandse snelwegen ziet, maar bij het Opleidings- en Trainingscentrum Rijden in Oirschot ploegen de eerste militaire exemplaren al over de hei. Landmacht maakte kennis met het nieuwe werkpaard.

De eerste van ruim 2.000 trucks rijden rond op de Brabantse legerplaats, zodat de rij-instructeurs alvast kennismaken met de wagen én nieuwe chauffeurs kunnen opleiden. Sergeant-1 Frank is zo’n instructeur. “Ik heb 30 jaar geleden nog nieuwe 4-tonners opgehaald. Vergis je niet, de DAF is een hele goede wagen waar je nog met hamer en beitel aan kon werken. Maar hij is nu echt op.”

De nieuwe Scania rijdt heerlijk, wat niet verwonderlijk is. “Offroad merk je het extra vermogen. Deze leswagens hebben 450 pk onder de motorkap. Dat is ruim 2 keer zoveel als de oude DAF. De automaat rijdt soepel en het stuurt een stuk makkelijker. Vroeger hadden we een klein radiootje in het handschoenenvakje verborgen. Als je daarmee werd gepakt, kreeg je een douw”, lacht Frank. “Muziek zou alleen maar afleiden. Nu zit er een heel audiosysteem in met bluetooth en DHB+ radio.”

Ontdek de belangrijkste technische eigenschappen van de Scania XT door op de plusjes in de foto te klikken.

De ‘Extra Tough’ komt in een low- en high-operational versie. Bij de laatste kan de gehele cabine worden vervangen door een gepantserd exemplaar. In de oude 4-tonner zorgden losse ballistische platen voor die bescherming. De les-editie is een low-operational truck waarbij ook de infrarood- en oorlogsverlichting ontbreekt.

Voor- en achterop de wagen zitten camera’s die een duidelijk beeld van dode hoeken naar de cabine doorspelen.

Achter de cabine kunnen naast het reservewiel optioneel een kraan, opslagkist of aggregaat geplaatst worden. De 4-tonner moest die laatste meenemen op een aanhangwagen.

De 3-assige les-Scania is 6-wiel aangedreven. De truck voor de parate eenheden heeft 4 assen en is met 11 meter nog een stukje langer dan dit exemplaar.

Vergeleken met zijn civiele broer staat de militaire Scania extra hoog boven de weg. Met een bodemvrijheid onder het differentieel van 38 cm kan hij makkelijk het terrein in. De enkele wielen verminderen de weerstand wat het manoeuvreren in zwaar terrein verbetert.

Aan beide zijden bevindt zich een brandstoftank. De chauffeur kan vanuit de cabine kiezen voor het gebruik van 1 of beide tanks. Bij schade aan 1 van de tanks kan toch worden doorgereden.

AdBlue is een vloeistof die in de hete uitlaatgassen gespoten wordt. Stikstofoxiden uit de verbranding worden omgezet in elementair stikstof en water waardoor schade voor het milieu wordt verkleind.

Nu staat er een (verlaagde) container op. Maar achterop de toekomstige XT is een module naar keuze te plaatsen. Van eenvoudige personeelsmodule tot een uitschuifbare commandopost en vloeistoftank.

Een eis van Defensie was de mogelijkheid om met containers in het terrein te rijden. Daarvoor is een speciaal bewegelijk kruis op het chassis gemonteerd waardoor een lading niet het chassis kromtrekt door heftige bewegingen.

De 4-tonner stond gelijk aan diesellucht. Gezond was dat zeker niet. De uitlaat van de Scania steekt omhoog. Je loopt dus niet meer door de rook. Bovendien is de nieuwe motor veel milieuvriendelijker.

Geen zonnedak voor mooie zomerdagen maar een ontsnappingsluik. De zijramen trap je er door beschermende eigenschappen niet zomaar uit. Het ontsnappingsluik duw je zo naar buiten. Doe het alleen in noodgevallen; een Scaniamonteur is 1,5 uur bezig om het luik terug te plaatsen.

Differentieelsper

Wanneer de wagen deels op de weg en deels in de modder staat zorgt de differentieelsper ervoor dat ook het wiel met tractie genoeg koppel krijgt en tractie heeft zodat de truck in beweging komt.

Zuinigheidsscore

De wagen voldoet aan de Euro 6 norm (de meest recente Europese emissienorm, red.). Om de chauffeur te helpen het meeste uit de wagen te krijgen geeft de boordcomputer zuinigheidsscores aan. Hij beoordeelt je bijvoorbeeld op vooruitkijken (eerder gas loslaten en uit laten rollen), de meest handige manier van remmen (om de remblokken te sparen) en heuvelachtig terrein (tijdig gas loslaten richting de top, en juist gebruik hulpremmen).

Automaat

Een computer bedient voor de chauffeur de 12 versnellingen waardoor hij voelt als een automaat. De chauffeur kan in moeilijk terrein het schakelen overnemen.

Voorruitverwarming

In de winter was het ouderwets krabben bij de 4-tonner, soms zelfs aan de binnenkant. Met voorruitverwarming is dit verleden tijd.

Ruitenwisser interval

Vroeger werd er op bespaard en had je maar 2 opties, of uit. Later kwam er nog een knop voor interval bij. Tegenwoordig zit er op de Scania een regensensor waardoor de ruitenwisser automatisch aan gaat.

Boordcomputer

Oliepeil, bandenspanning en andere checkt de bestuurder vanuit de boordcomputer. Een oliepeilstok is er niet meer bij, alleen als de cabine voorover staat. Bij motorstoring kan Scania op afstand het systeem uitlezen en resetten.

Rail voor verbindingsmiddelen

In de parate versie zit een stalen rail over de hele breedte van de cabine. Hierop kunnen verbindingsmiddelen worden aangebracht. Een extra ingebouwde doos geeft het peil voor de 2 brandstoftanks aan en heeft meerdere 12 en 24 Volt aansluitingen voor apparatuur.

De Scania XT is in alle opzichten groter en krachtiger dan zijn voorganger, de DAF 4-tonner.

Om ook in het terrein met containers te kunnen rijden is er een speciaal gedeeld kruis op het chassis gemonteerd dat met meerdere veren klappen opvangt, zodat het onderstel niet scheeftrekt.

Een van de setjes veren die de klappen in het veld gaan opvangen.

Voor chauffeurs wordt de hoogte van net geen 4 meter even wennen.

De ‘Extra Tough’ heeft door zijn grote vermogen geen moeite met offroad terrein.