Hoger doel voor 11 Herstelcompagnie tijdens Falcon Autumn

Luitenant Jan
Luitenant Jan
Sergeant-majoor Michael
Sergeant-majoor Michael

‘Wij hebben een selectie gemaakt van mankementen die voorkomen in oorlogstijd’

Kapotte civiele voertuigen inzetten als onderwijsleermiddel en ze opknappen om de auto’s vervolgens naar Oekraïne te laten brengen, waar ze erom staan te springen. Een klassiek geval van een win-win situatie, maar je moet er toch maar opkomen. Luitenant Jan en sergeant-majoor Michael van 11 Herstelcompagnie van 11 Luchtmobiele Brigade zijn de bedenkers van dit idee. Tijdens de oefening Falcon Autumn verkregen zij via de stichting Eyes on Ukraine in totaal tien pick-up trucks en busjes om die te herstellen. “Ze hoeven niet de meest mooi gespoten motorkap te hebben, de auto’s moeten het gewoon doen.”

Tekst: kapitein Kirsten de Vries | Foto’s: korporaal-1 Eljoenai Ranoe

Tijdens hun werkzaamheden voor 11 Herstelcompagnie leiden Jan en Michael monteurs op. Daarvoor maken zij gebruik van voertuigen die tig keer uit elkaar worden gehaald om er daarna aan te sleutelen. Als de wagens ‘op’ zijn, gaan ze naar de schroot. In de voorbereiding op Falcon Autumn bleek dat ze naast hun gebruikelijke reparaties tijd over zouden hebben.

Zo ontstond het idee, nadat ze bij eerdere oefeningen al andere civiele voertuigen gerepareerd hadden. Dat gebeurt via Battle Damage Repair, een snelle reparatie om vervoersmiddelen operationeel te houden. Brigadegeneraal Frank Grandia en de staf Commando Landstrijdkrachten stemden al snel in met het plan. “Ik had verwacht dat ze meer beren op de weg zouden zien”, vertelt Jan. “Maar er werd enthousiast gereageerd.”

En dus konden Jan en Michael aan de slag. Ze legden contact met Eyes on Ukraine, die de tien pick-ups en busjes afleverde op de Oranjekazerne in Schaarsbergen. Defensie zorgde ervoor dat ze met een dieplader naar Polen vervoerd werden zodat Jan, Michael en hun mensen ermee aan de slag konden. “In grote lijnen wisten we wat er aan de wagens mankeerde”, aldus Michael. “De stichting heeft van tevoren een lijst aangeleverd. Wij hebben een selectie gemaakt van voertuigen met mankementen waarvan wij inschatten dat die voorkomen in oorlogstijd. Zo zijn er auto’s met bijvoorbeeld een kapotte turbo, een afgebroken as en een slecht lopende motor.”

Monteurs sleutelen aan onderdelen van de voertuigen
“In grote lijnen wisten we wat er aan de voertuigen mankeerde“, aldus sergeant-majoor Michael.
Monteurs sleutelen aan onderdelen van de voertuigen

‘Een deuk of kapotte bekleding maakt niet uit’

Creatief

Want naast dat de voertuigen goed terechtkomen, zit er wel degelijk een educatieve gedachte achter dit plan. Waarbij operationele gereedstelling allesbehalve ver weg is. “Dit past bij onze brigade. Wij zijn luchtmobiel dus we hebben altijd een beperking qua middelen, omdat we licht moeten optreden”, legt Jan uit. “De jongens die meegaan naar voren, die hebben alles bij zich wat in hun rugzak past of soms dragen ze nog net één gereedschapskist. Zij zijn ervan om iets op te lossen.”

'Niet iedere auto is hetzelfde onder de motorkap'

“We gebruiken voor de voertuigen die naar Oekraïne gaan niet een door de fabrikant geleverd onderdeel”, gaat hij verder. “Maar we repareren het kapotte onderdeel zelf of we bedenken iets waardoor het toch weer werkt. En dus moeten de monteurs heel creatief worden. In Nederland ben je gebonden aan allerlei veiligheidspunten. Een rechter achterlicht dat kapot is, bijvoorbeeld. Als we dat hier niet gerepareerd krijgen is dat geen no go. We gaan gewoon door. In Nederland zou dat niet kunnen. Je gaat dingen daardoor wel anders bekijken.”

Michael: “Een deuk, een kras of kapotte bekleding; dat maakt niet uit. De voertuigen moeten rijden. Normaal sleutelen we aan bekende systemen. Daf, Scania, dat soort spul. Dit zijn Mercedessen of Volkswagens en dat is weer net anders. Dus de monteurs moeten nadenken: 'welk gereedschap heb ik nodig? Hoe krijg ik dit onderdeel los?'"

Een monteur werkt aan een voertuig.
Er wordt veel creativiteit gevraagd van de monteurs tijdens het repareren van de voertuigen. “We hebben altijd een beperking qua middelen, omdat we licht moeten optreden”, legt luitenant Jan uit.

‘Civiele wagens worden minder aangegrepen door drones’

Achter het front

Via de website van de stichting kan 11 Herstelcompagnie uiteindelijk zien waar de pick-ups en busjes worden ingezet. Dat zal achter het front zijn, schetst Michael. “De militaire vervoersmiddelen staan daar stil, want het valt te veel op om je daarmee te verplaatsen. Dus ze zijn heel erg blij met deze civiele wagens omdat die minder worden aangegrepen door drones. Als wij ingezet worden, denk ik dat we in dezelfde situatie terechtkomen. Dat we onze militaire voertuigen gecamoufleerd wegzetten en we juist gaan rijden met auto’s die achter zijn gelaten. Als we zo’n bak weer op kunnen starten die daar dan staat, dan hebben we wat. Daar is dit dus de perfecte training voor.”

Jan en Michael hebben een datum en locatie met de stichting afgesproken waarop de voertuigen afgeleverd worden. Eyes on Ukraine brengt ze vervolgens naar het land dat al meer dan drie jaar in oorlog is met de Russen. Er zijn harde afspraken gemaakt, mocht het niet lukken om alles op tijd af te krijgen. “De oefening staat op één”, benadrukt Michael. Jan vult aan: “Reparaties voor de eigen eenheden gaan voor.”

Vlag 11 Herstelcompagnie
Of er een langdurige samenwerking tussen Eyes on Ukraine en 11 Herstelcompagnie in zit, moet nog blijken. Maar de twee mannen staan daar in elk geval positief tegenover.

Langdurige samenwerking?

Zodra ze weer terug zijn in Nederland wordt er verder nagedacht over een vervolg van de samenwerking. De twee hebben er in ieder geval wel oren naar. “Ik wil het niet dood laten bloeden na deze oefening”, aldus Michael. “We hebben nog onze eigen sleuteloefeningen op de kazerne, dan kunnen we ook weer twee of drie voertuigen af hebben. Het project stopt wat mij betreft niet hierna.”

Jan: “Het is voor hen het eerste contact met Defensie. Dus het is nu van beide kanten kijken hoe het bevalt. Maar het zou zomaar kunnen dat dit het begin is van een langdurige samenwerking.”

Voertuigen die zijn opgeknapt door 11 Herstelcompagnie op een rijtje.
Enkele van de voertuigen die zijn opgeknapt door 11 Herstelcompagnie en richting Oekraïne gaan.