Tekst tweede luitenant Rosalien van Damme
Foto archief Eline Verbruggen

Dienst Geestelijke Verzorging jarig

28 augustus 1914: bij Koninklijk Besluit worden vier aalmoezeniers en acht veldpredikers benoemd om dienst te doen in het Nederlandse leger. Daarmee is het fundament voor de geestelijke verzorging in de krijgsmacht gelegd. Honderd jaar later herbergt Defensie maar liefst 150 ‘gv’ers’. Ze zijn voor de militair dé gesprekspartner als het om levensvragen gaat. Maar ook als die willen praten over dingen die ze hebben meegemaakt, of als ze met ethische en morele thema’s worstelen.

Defensie lijft geestelijke verzorgers vanwege vanwege de grote hoeveelheid militairen met een specifieke geloofsbeleving, legt raadsvrouw majoor Eline Verbruggen (luchtmacht) uit. Daarom werken er bij de krijgsmacht naast aalmoezeniers en predikanten ook humanistische raadslieden, rabbijnen, pandits en imams. 

Tot welke categorie de geestelijke verzorger ook hoort, hij is maar voor een deel militair. Dat houdt in dat hij bepaalde militaire rechten heeft, om zo op uitzending te kunnen. Maar geestelijke verzorgers vallen niet onder het tuchtrecht en staan buiten de militaire hiërarchie. Een voordeel volgens Verbruggen. “Daardoor zijn wij, heel belangrijk, een onafhankelijke partij.” 

x
Eline Verbruggen, als kapitein, tijdens een bijeenkomst waarin bezinning centraal stond.

Stoom afblazen

Verbruggen ging in 2006 op ‘zending’ namens het Humanistisch Verbond en koos vervolgens voor Defensie. Waarom? Omdat daar zoveel verschillende mensen met allemaal een eigen achtergrond werken, legt ze uit. Sinds 2006 ging Verbruggen met de luchtmacht op missie naar Kandahar (Afghanistan; 2009) en met het Korps Mariniers en de Koninklijke Marechaussee naar Kunduz in eveneens Afghanistan (2013). “Soms moet je hard werken om contacten op te bouwen en duidelijk te maken wie je bent. Maar op den duur zoeken ze je op om stoom af te blazen.” 

Loslopend wilde

De raadsvrouw reisde ook naar Belize, opnieuw met Korps Mariniers. Ze bewaart bijzondere herinneringen aan dit avontuur. “Terwijl je een stuk vers geslacht varken eet, voer je bij een knappend vuur gesprekken over het werk, relaties en de toekomst. Maar vooral tijdens oefeningen voel ik me soms ‘loslopend wild’. Je probeert contacten te maken terwijl mensen aan het werk zijn. Het moment om een gesprek te beginnen moet je aanvoelen. Militairen zijn goed in koffiedrinken. Dát is vaak een goede gelegenheid.” 

“Soms moet je hard werken om contacten op te bouwen en duidelijk te maken wie je bent”

x
Verbruggen maakte tijdens een arctische training in Noorwegen zelf een onderkomen van sneeuw en hout.
x

Abnormale omstandigheden

Verbruggen vindt dat Defensie veel van zijn militairen vraagt. Ze draaien zware oefeningen en doen wereldwijd mee aan missies. Aan de gv’er de taak om daarbij met de mens achter de militair te praten. Niet in de rol van hulpverlener, maar als gelijke. “Geestelijk verzorgers voeren normale gesprekken binnen soms abnormale omstandigheden”, zegt ze. "Niet elk onderwerp hoeft positief te zijn. Het leven doet nu eenmaal soms pijn. Het is de kunst om iemand een minder leuke ervaring een plek te laten geven, zonder dat die zijn leven gaat beheersen.”

“In de ogen van sommige militairen hebben we een geitenwollensokken-imago”

Geitenwollensokken-imago

Volgens Verbruggen leven er in de krijgsmacht vooroordelen tegen geestelijke verzorgers. ‘Jullie zijn van die zachte tak, daar wil ik niets mee te maken hebben’. “In de ogen van sommige militairen hebben we een geitenwollensokken-imago. Reden is dat de gv’er vroeger rokend over de kazernes slenterde, pratend over onderwerpen als geloofs- en levensbeschouwing. Tegenwoordig is hij jong van geest en helemaal van deze tijd.” 

x
100

Feest

De Dienst Geestelijke Verzorging viert zijn honderdjarig bestaan op 27 november met een feest op het Marine Etablissement in Amsterdam. Mogelijk geeft een vertegenwoordiger van het Koninklijk Huis daarbij acte de présence. Tijdens het feest wordt onder meer een jubileumboek gepresenteerd en is een korte film over de Dienst GV te zien. Ook staat er die dag een reünie van oud- en actief dienend personeel gepland. Naast het feest op 27 november, houdt elke denominatie eigen jubileumvieringen. Meer informatie op de facebookpagina GV Present. 

100