Tekst Jack Oosthoek
Foto Louis Meulstee en Stefan van Herpen

Psychologen helpen overheidsdienaars met anti-stresscursus

opuitzending

In deze rubriek staat een militair of burger van het Commando DienstenCentra centraal die op missie is of was. Psycholoog majoor Stefan van Herpen van de Militair Geestelijke Gezondheidszorg (MGGZ) geeft samen met luitenant-kolonel Liesbeth Horstman cursussen in stressmanagement in Tunesië. “Dit soort trainingen zijn de krenten in de pap.” 

“In Tunesië draag je je trauma manmoedig”

Leidinggevenden van politie, brandweer, ambulancediensten, krijgsmacht en andere hulpverleningsinstanties. Aan de cursus, ‘train de trainer’ geheten, doen Tunesiërs van allerlei overheidsdiensten mee. Zij staan regelmatig bloot aan stress, een gevolg van de geweldsincidenten die Tunesië sinds de Jasmijnrevolutie in 2011 (zie uitleg onderaan de pagina) nog steeds teisteren. De Tunesische overheid heeft echter geen professionele hulpverleners in huis die alles weten van het behandelen van stress. Daarom heeft het Noord-Afrikaanse land hulp in West-Europa gezocht. Via het Ministerie van Buitenlandse Zaken is de Militair Geestelijke Gezondheidszorg van Defensie in Nederland in beeld gekomen. Door de vredesmissies in Libanon, Bosnië, Irak en Afghanistan herbergt deze 'expertisehouder'  veel kennis van de opvang van mensen met trauma’s.  

Rollenspellen

Na een ‘verkenning’ in 2013, samen met kolonel-arts prof. dr. Eric Vermetten, komen Van Herpen en Horstman in januari van dit jaar voor het eerst in actie en later nog eens twee keer. Een greep uit het programma waarin de cursisten in onder meer rollenspellen de grondbeginselen van stressmanagement leren. Wat zijn de kenmerken van stress? Hoe vang je iemand op? Geef een slachtoffer de tijd om zijn verhaal te vertellen. Welke gesprekstechnieken hanteer je? Hoe vraag je door? Hoe vat je het verhaal van een slachtoffer samen? Hoe handel je een voor iemand schokkend incident af? “Onze Tunesische cursisten leren vast te stellen wanneer iemand met stress hulp van een professional als een arts of een psycholoog nodig heeft”, verduidelijkt Van Herpen. 

Cursus
Het cursusprogramma bestaat onder meer uit rollenspellen.

De leerstof gaat er bij de Tunesiërs in als koek, al moeten sommigen in het begin wennen. “De Tunesiërs”, weet Van Herpen, “kijken anders naar de manier waarop je iemand met een psychisch trauma opvangt en behandelt. Dat heeft met een verschil in cultuur te maken. In Tunesië draag je je trauma manmoedig en houd je je problemen voor jezelf. In ons land is het sociaal geaccepteerd om er juist over te praten. Al met al staat het hele proces in Tunesië in onze ogen nog in de kinderschoenen. Toch reageerde iedereen positief en deed actief aan de cursus mee. Ondertussen werken de meesten met ons programma. En dat is ook precies de bedoeling.”

“De meesten werken ondertussen met ons programma”

Behalve de Tunesiërs moeten ook Horstman en Van Herpen wennen. Zo bellen de cursisten tijdens de cursus alsof het een lieve lust is, zijn rumoerig en lijken elkaar allemaal te kennen, wat niet zo is. Ook gedragen ze zich amicaal en lopen over van passie. “Echt de Mediterrane cultuur”, glimlacht Van Herpen. “Om aansluiting te krijgen en te houden, hangen wij niet de betweterige westerling uit, maar passen ons zoveel mogelijk aan.” 

Groepsfoto
Op de foto met de trainers uit Holland. “Iedereen reageert enthousiast en doet actief mee."

Goede leerlingen

Tijdens ‘terugkomdagen’ in mei en in juli bekijken Van Herpen en Horstman of en in hoeverre de cursisten vooruitgang hebben geboekt. Ook presenteren ze dan nieuwe rollenspellen. Van Herpen kijkt uit naar het weerzien. “De Tunesiërs zijn goede leerlingen.”

x
lijn
Jasmijnrevolutie

Wat is de Jasmijnrevolutie?

In de Tunesische Jasmijnrevolutie protesteert de Tunesische bevolking tegen de hoge (jeugd)werkloosheid, de corruptie, de censuur, de hoge voedselprijzen en de politiek van de regering van president Ben Ali. De revolutie volgt op de zelfverbranding van Mohammed Bouazizi. Deze koopman bezit geen vergunning om groenten en fruit te verkopen, waarna de overheid de koopwaar in beslag neemt. Bouazizi dient een klacht in, maar vangt overal bot. Ten einde raad steekt hij zichzelf in brand en overlijdt later aan zijn verwondingen. De protesten die daarop volgen, verspreidden zich als een inktvlek door Tunesië. Uiteindelijk moet president Ben Ali het veld ruimen. 

lijn