Dit artikel hoort bij: Pijler (opgeheven) 03

“Een heerlijke sport”

Tekst Jopke Rozenberg-van Lisdonk
Foto Louis Meulstee

Poort roeivereniging KMA ook open voor minder validen

Sporten met een lichamelijke beperking. Helaas voor sommige militairen de keiharde realiteit. Maar gelukkig zijn er, vaak met aanpassingen, ook voor hen veel mogelijkheden om volop in beweging te blijven. Roeien is er één van. De Cadetten Roei- en Zeilvereniging Dudok van Heel van de Koninklijke Militaire Academie in Breda biedt ook minder validen de kans om op hoog niveau te sporten. Roeicoach Theo Levöleger: “Ik zie mensen met beenletsel vaak helemaal opbloeien.”

Aan de pittoreske singel die de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda omringt, ligt het botenhuis van Dudok van Heel. Oud-militair Levöleger begeleidt bij ‘Dudok’ mensen met een lichamelijke beperking. Zij zijn vaak doorverwezen door de Koninklijke Nederlandse Roeibond of het Militair Revalidatie Centrum (MRC) Aardenburg in Doorn. “Fantastisch om mensen met beenletsel die bijvoorbeeld ‘rolstoel gebonden’ zijn, buiten te laten sporten. Sommigen doen dat op hoog niveau”, weet Levöleger.

“Fysiek en mentaal stond ik stil”

Terug in vorm

Voormalig militair chauffeur Edwin Vermetten is één van die roeiers. Hij raakte in 2001 tijdens een uitzending in Bosnië ernstig gewond door een aanrijding met een lokale vrachtwagenchauffeur. Met hoofd- en beenletsel als gevolg. Na een lang revalidatieproces met veel operaties ontdekte hij een jaar geleden bij Dudok van Heel de roeisport. “Fysiek en mentaal stond ik stil”, zegt hij. “Door de in- en ontspanning van het roeien kom ik zowel lichamelijk als geestelijk terug in vorm. Voor mij is het een heerlijke sport.” 

Sporttherapeut Femke van Haeften van het MRC Aardenburg is blij dat te horen. “Iedere militair die hier revalideerde, stimuleren we om te blijven ‘bewegen’. Samen met hen bekijken we de mogelijkheden, de beperkingen en de wensen. Zo onderhouden wij contact met sportverenigingen door het hele land. Dudok van Heel is er één van. Met roeien train je namelijk zowel conditie als kracht. En met een aangepaste boot heb je je benen niet per sé nodig. Het kan zelfs met één arm.”

“Roeien is voor zeventig procent beensport

Aangepaste boot

Vermetten, tegenwoordig burgerchauffeur op de vliegbasis Gilze-Rijen, blijkt een waar natuurtalent in de roeisport. Hij traint zes dagen per week, tweemaal per dag, om zich te kwalificeren voor de wereldkampioenschappen para-roeien, eind augustus. Samen met zijn roeimaatje Agmaja Kolman. Zij is tot haar middel verlamd en verbrak afgelopen januari het wereldrecord ‘aangepast indoor roeien’. 

roeien
roeien
Al sinds de jaren twintig van de vorige eeuw ligt het botenhuis van Dudok van Heel in de singel rond de Koninklijke Militaire Academie in Breda.

De twee varen in een speciaal voor hen aangepaste boot. Beiden beschikken over een vaste bank, in plaats van een rolbank. Dat is een heen-en-weer schuivend exemplaar, zoals op een indoorroeiapparaat. Roeien mag voor zeventig procent ‘beensport’ zijn, het duo roeit volledig op arm- en rugkracht. Vermetten heeft daarbij een aangepaste voetsteun, omdat hij een enkel mist. Daardoor is zijn ene been vier centimeter korter dan het andere. De aangepaste trainingsboot is volgens de coach echter ongeschikt voor wedstrijden op WK of Olympisch niveau. Levöleger zoekt daarom sponsoren om een wedstrijdboot, kosten zesduizend euro, aan te schaffen. “Maar dat valt nog niet mee.”

roeien
Cadetten Roei- en Zeilvereniging Dudok van Heel heeft een rijke geschiedenis van bijna 110 jaar.

In de regen

Vermetten en Kolman roeien op jaarbasis zo’n acht wedstrijden voor minder validen. Twee ervan gelden als selectiewedstrijden voor wereldkampioenschappen. Levöleger bereidt alle trainingen voor. Vermetten: “Hij steekt er al zijn vrije tijd in. Geheel belangeloos. Dat vind ik echt wonderbaarlijk.” “Het is mijn passie”, reageert de coach. “Zij willen tot de top behoren? Dan help ik ze daarbij. En ik spaar ze echt niet vanwege hun handicap. Ook in de regen gaan ze, net als iedere andere roeier, gewoon het water op.” “Klopt”, vervolgt Vermetten. “Ondanks dat we ‘anders’ zijn dan de doorsnee roeier, horen we er helemaal bij. Dudok is als een warm bad.”

x
x

Dudok van Heel telt helemaal mee

Dudok van Heel is vernoemd naar de militair die de vereniging bijna 110 jaar geleden oprichtte, kapitein A. Dudok van Heel. Behalve (ex-)militairen kunnen ‘burgers’ met (blijvend letsel) lid worden. Daarnaast zijn - naast uiteraard cadetten en adelborsten - ook Bredase studenten regelmatig aan de Brabantse Markrivier te vinden. Dudok van Heel telt in de nationale roeiwereld helemaal mee. Behalve de twee minder valide ‘toppers’, herbergt de vereniging drie studenten die nationaal op wedstrijdniveau roeien. Het is wel erg lang geleden, maar toch leuk om te vermelden: veertig jaar terug deed een team van Dudok van Heel aan de Olympische Spelen mee. De vereniging breidt het ledenaantal graag uit met zowel beginnende als gevorderde roeiers. Meer informatie: www.crzvdudokvanheel.nl. 

x